76043abf2ebed2c

تأثیر عصاره‌های مختلف گیاه دارویی تشنه‌داری (Scrophularia striata) در کاهش آفلاتوکسین B1 قارچ (Aspergillus flavus) روی مغز پسته

نوع مقاله: مقاله کامل

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد زیست‌شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

2 استادیار زیست‌شناسی، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

3 استادیار، گروه کشاورزی، پژوهشکده گیاهان و مواد اولیه دارویی، دانشگاه شهید بهشتی، اوین-تهران

چکیده

امروزه استفاده از اسانس و عصاره­های گیاهان دارویی به دلیل داشتن خواص دارویی، ضدقارچی، ضدباکتریایی و آنتی­اکسیدانی در صنایع دارویی و غذایی رو به ­پیشرفت است. در این راستا پژوهشی به منظور ارزیابی عصاره­های مختلف گیاه دارویی تشنه­داری (Scrophularia striata) در جلوگیری از رشد میسلیومی و کاهش آفلاتوکسین Aspergillus flavus در محیط کشت مایع سیب­زمینی-دکستروز (PDB) و همچنین مغز پسته انجام شد. میزان آفلاتوکسین B1 با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی لایه نازک با کارایی بالا (HPTLC) ارزیابی شد. کاربرد عصاره­ها در چند غلظت (­250، 500، 1000 و 2000 میلی­گرم در ­لیتر( در محیط PDB نشان داد که تنها عصاره آبی در غلظت 2000 میلی­گرم در لیتر از قابلیت قابل توجه مهار قارچ (02/41 درصد کاهش وزن خشک قارچ) برخوردار بوده و سه عصاره اتیل استاتی، متانولی و آبی تأثیر شگفت­آوری (100-92 درصد) در مهار تولید توکسین داشتند. نتایج تجزیه آفلاتوکسین نشان داد که عصاره­های آبی و متانولی به ترتیب باعث 7/33 و 2/29 درصد تجزیه آفلاتوکسین شدند. نتایج روی پسته نشان داد تنها عصاره آبی در غلظت­های 2000 و 4000 میلی­گرم در ­لیتر باعث کاهش معنی­دار (91/58-14/37 درصد) اسپورزایی قارچ شد درحالی­که عصاره­های متانولی و آبی بیشترین تأثیر را در کاهش تولید توکسین نشان دادند و به ترتیب باعث 85/96 و 48/75 درصد کاهش آفلاتوکسین B1 شدند. در غلظت 2000 میلی­گرم در ­لیتر تنها عصاره متانولی قادر به کاهش 35/40 درصدی آفلاتوکسین B1 روی پسته شد. در مجموع، کاربرد عصاره گیاه تشنه­داری می­تواند احتمالاً جهت مهار آفلاتوکسین روی محصولات کشاورزی مؤثر واقع شود. 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


Alibakhshi R, Javan-Nikkhah M, Fotouhifar KhB, Khosravi V, Zamani, E, Ghazanfari K (2011). Study on effect of hyphal anastomosis between aflatoxigenic and non-aflatoxigenic strains of Aspergillus flavus isolated from pistachio on reduction of aflatoxin production and analysis of produced heterokaryons using rep-PCR. Iranian Journal of Plant Pathology 47(2): 121-133.

Amin G (1999). Popular medicinal plants of iran (Vol. 1). Research Deputy of Health Ministry, Tehran.

Atanda O, Akpan  I, Oluwafemi F  (2007). The potential of some spice essential oils in the control of Aspergillus parasiticus CFR 223 and aflatoxin production. Food Control 18: 601-607.

Basilico MZ, Basilico JC (1999). Inhibitory effects of some spice essential oils on Aspergillus ochraceus NRRL 317 growth and Ochratoxin A production. Letters in Applied Microbiology 29: 238-41.

Coulombe RA (1993). Biological action of mycotoxins. Journal Dairy Science 76: 880-891.

Deabes M,  El-Soud N,  El-Kassem L ( 2011). In vitro Inhibition of growth and aflatoxin B1 production of Aspergillus flavus strain (ATCC 16872) by various medicinal plant essential oils. Macedonian Journal of Medical Sciences 4: 345-350.

D'Souza DH,  Brackett RE (2001). Aflatoxin B1 degradation by Flavobacterium aurantiacum in the presence of reducing conditions and seryl and sulfhydryl group inhibitors. Journal of Food Protection 64: 268-271.

El-Nezami H, Kankaanpaa P, Salminen S, Ahokas J (1998). Ability of dairy strains of lactic acid bacteria to bind a common food carcinogen, Aflatoxin B1. Food and Chemical Toxicology 36: 326-361.

Farzaneh M, Shi ZQ, Ghassempour A, Sedaghat N, AhmadzadehM, Mirabolfathy M, Javan-Nikkhah M (2012). Aflatoxin B1 degradation by Bacillus subtilis UTBSP1 isolated from pistachio nuts of Iran. Food Control 23(1): 100-106.

Gorran A, Farzaneh M, Shivazad, M, Rezaiean M,  Ghassempour A (2013). Aflatoxin B1-reduction of Aspergillus flavus by three medicinal plants (Lamiaceae). Food Control 31: 218-223.

Gratz S, Mykkanen H, El-Nezami H (2005). Aflatoxin B1 binding by a mixture of Lactobacillus and Propionibacterium: in vitro versus ex vivo. Journal of Food Protection 68: 2470-2474.

Guengerich FP, Johnson WW, Ueng YF, Yamazaki H, Shimada T (1996). Involvement of cytochrome P450, glutathione S-transferase, and epoxide hydrolase in the metabolism of aflatoxin B1 and relevance to risk of human liver cancer. Environmental Health Perspectives 104 (SUPPL. 3): 557-562.

Hormisch D, Brost I, Kohring GW, Giffhorn F, Kroppensted RM, Stackebrandt E, Färber P, Holzapfel WH  (2004). Mycobacterium fluoranthenivorans sp. Nov, a fluoranthene and aflatoxin B1 degrading bacterium from contaminated soil of a former coal gas plant. Systematic and Applied Microbiology 27: 653-660.

Liu Y,  Wu F (2010). Global burden of aflatoxin-induced hepatocellular carcinoma: A risk assessment. Environmental Health Perspectives 118(6): 818-824.

Park DL (1993). Controlling aflatoxin in food and feeds. Food Technology 47: 92-96.

Peltonen K, El-Nezami H, Haskard C, Ahokas J,  Salminen S (2001). Aflatoxin B1 binding by dairystrains of lactic acid bacteria and bifidobacteria. Journal of Dairy Science 84: 2152-2156.

Philips TD, Clement BA, Park DL (1994). Approaches to reduction. The toxicology of aflatoxins: Human health, veterinary, and agricultural significance, In: Eaton D, Groopman JD (ed.), The toxicology of aflatoxins-human health.Veterinary and Agricultural Significance, San Diego, CA, Academic Press. PP. 383- 406.

Razzaghi-Abyaneh M, Shams-Ghahfarokhi M, Eslamifar A, Schmidt OJ, Gharebaghi R, Karimian M, Naseri A, Sheikhi M  (2006b). Inhibitory effects of Akacid® plus on growth and aflatoxin production by Aspergillus parasiticus. Mycopathologia 161: 245-249.

Razzaghi-Abyaneh M, Shams-Ghahfarokhi  M, Rezaee MB, Sakuda S (2009). Natural aflatoxin inhibitors from medicinal plants, In: Rai M, Varma A(ed.), Mycotoxins. food in feed and bioweapons. Springer Berlin Heidelberg. PP. 329-352.

Reddy KRN, Reddy CS, Muralidharan K (2009). Potential of botanicals and biocontrol agents on growth and aflatoxin production by Aspergillus flavus infecting rice grains. Food Control 20(2): 173-178.

Samarajeewa U, Sen AC, Cohen MD, Wei CI. (1990). Detoxification of aflatoxins in foods and feeds by physical and chemical methods. Food Protection 53: 489–501.

Shephard GS (2003). Aflatoxin and food safety: recent African perspectives. Toxin  Reviews 22: 267-286.

Stenersen J (2004). Chemical pesticidesMode of action and toxicology, CRC Press, Boca Raton, Florida.

Stroka J, Anklam E, Jörissen U, Gilbert J (2000). Immunoaffinity column cleanup with liquid chromatography using post-column bromination for determination of aflatoxins in peanut butter, pistachio paste, fig paste, and paprika powder: collaborative study. Journal of AOAC International 83: 320–340.

Viuda-Martos M, Ruiz-Navajas Y, Fernandez-López J,  Perez-Álvarez J (2008). Antifungal activity of lemon (Citrus lemon L.) mandarin (Citrus reticulata L.) grapefruit (Citrus paradisi L.) and orange (Citrus sinensis L.) essential oils. Food Control 19: 1130-1138.

Zaika LL,  Buchanan RL (1987). Review of compounds affecting the biosynthesis or bioregulation of aflatoxins. Journal of Food Protection 50: 691-708.

Zeringue JRHJ, Bhatnagar D  (1990). Inhibition of aflatoxin production in Aspergillus flavus infected cotton bolls after treatment with neem (Azadirachta indica) leaf extracts. Journal of the American Oil Chemists’ Society 67: 215-216.