تغییرات فصلی جمعیت کفشدوزک Hippodamia variegata و میزان پارازیتیسم آن به¬وسیله¬ی زنبور Dinocampus coccinellae در مزارع یونجه همدان

طاوسی اجود, فائزه; مددی, حسین; کزازی, مجید; سبحانی, مریم

doi:10.22059/jbioc.2012.32070

تغییرات فصلی جمعیت کفشدوزک Hippodamia variegata و میزان پارازیتیسم آن به¬وسیله¬ی زنبور Dinocampus coccinellae در مزارع یونجه همدان

نوع مقاله : مقاله کوتاه

نویسندگان

فائزه طاوسی اجود ¹

حسین مددی ¹

مجید کزازی ²

مریم سبحانی ²

¹ گروه گیاه¬پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا، همدان

² گروه گیاه پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا، همدان

10.22059/jbioc.2012.32070

چکیده

کفشدوزک Hippodamia variegata Goeze (Col.: Coccinellidae) با پراکنشی سراسری در اغلب نقاط ایران، نقش مهمی در ایجاد تعادل و تنظیم طبیعی جمعیت بسیاری شتهها از جمله شته نخودفرنگی، Acyrthosiphon pisum Harris در مزارع یونجه ایفا میکند. این تحقیق با هدف بررسی تغییرات فصلی جمعیت و تعیین درصد پارازیتیسم مهمترین پارازیتوئید این شکارگر انجام شد. نمونهبرداریها از 17 فروردین تا اوایل آذر ماه 1389 از مزارع یونجه Hamedani) .(Medicago sativa L. var واقع در ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی در منطقه دستجرد به مساحت حدود 5/4 هکتار انجام شد. حشرات کامل شکارگر با اســـتفاده از تورزنی بهصورت تصادفی در 400 تور جمعآوری و به آزمایشگاه منتقل شد. تعداد نمونه های جمعآوریشده ثبت و نسبت جنسی آنها تعیین گردید. نتایج نشان داد که اوج جمعیت این کفشدوزک با چین دوم و تا حدودی چین سوم یونجه مصادف بود. نسبت جنسی (ماده: نر) این شکارگر نیز 12/1:1 بهدست آمد .مهمترین دشمن طبیعی این شکارگر، Dinocampus coccinellae Schrank (Hym.: Braconidae) بود که میزان پارازیتیسم طی ماههای شهریور تا آبان در مزرعه یونجه 15/30% بهدست آمد. بنابر این، با توجه به حضور تقریباً دائمی این کفشدوزک در مزارع یونجه و لزوم حمایت از جمعیت بومی کفشدوزکها، تحقیق حاضر اهمیت تغییرات جمعیت کفشدوزکها و برخی عوامل موثر روی این تغییرات را نشان میدهد.

کلیدواژه‌ها

‌نوسان جمعیت

کفشدوزک

نرخ پارازیتیسم

نسبت جنسی